Ηλίας Παντελίδης - eye MD
emailinfo@i-pantelidis.com | phone210 6622555

Παθήσεις των Βλεφάρων

Οι παθήσεις των βλεφάρων μπορεί να οφείλονται σε:

φλεγμονές | μορφώματα | διαταραχές της θέσης | παθήσεις της δακρυϊκής συσκευής

I. Φλεγμονές και Μορφώματα

  • Συχνή αιτία που προκαλεί οφθαλμικό ερεθισμό, ερυθρότητα και κολλώδεις οφθαλμούς. Τα κλινικά σημεία μπορεί να είναι ήπια σε σύγκριση με τα συμπτώματα. Η αντιμετώπιση συνίσταται σε υγιεινή των βλεφάρων, αντιβιοτικά και τεχνητά δάκρυα. Η βλεφαρίτιδα (Εικ. 1) είναι μία διαταραχή των βλεφάρων, η οποία μπορεί να προκαλεί επιμένοντα και ενοχλητικά συμπτώματα ερεθισμού, δακρύρροιας και ερυθρότητας. Τα κλινικά σημεία συχνά είναι ελάχιστα, ωστόσο τα συμπτώματα μπορεί να είναι σοβαρά. Υπάρχουν δύο βασικές μορφές: η σταφυλοκοκκική και η σμηγματορροϊκή.

    Αντιμετώπιση
    Έχει ως στόχο την απομάκρυνση των λεπιών, της κρούστας και του σμήγματος, την καταπολέμηση της βακτηριακής λοίμωξης του βλεφαρικού χείλους και την αποκατάσταση της ανεπάρκειας των δακρύων.
    Στις θεραπευτικές προσεγγίσεις περιλαμβάνονται:
    Υγιεινή των βλεφάρων. Βαμβακοφόροι στειλεοί, τολύπια βάμβακος ή ένα μαλακό ύφασμα εμποτισμένο με ζεστό νερό χρησιμοποιούνται για να απομακρύνουν τα λέπια, την κρούστα και το σμήγμα, να ελαττώσουν το βακτηριακό φορτίο και για την έκθλιψη των βυσμάτων σμήγματος από τους μεϊβομιανούς αδένες.
    Αντιβιοτικά. Οι τοπικές αντιβιοτικές αλοιφές (π.χ. χλωραμφενικόλη) επαλείφονται στο βλεφαρικό χείλος καλύτερα απ’ ότι οι σταγόνες. Συστηματικά αντιβιοτικά (τετρακυκλίνη, δοξυκυκλίνη) για 6-12 εβδομάδες μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε σοβαρές ή επιμένουσες περιπτώσεις.
    Σταγόνες τεχνητών δακρύων. Παρέχουν σημαντική ανακούφιση και θα πρέπει να εφαρμόζονται ελεύθερα, όσο συχνά χρειάζεται. Διατίθενται σε πολλούς διαφορετικούς τύπους. Οι ασθενείς είναι δυνατόν να χρειασθεί να δοκιμάσουν διάφορα σκευάσματα πριν καταλήξουν σε αυτό που τους παρέχει τη μεγαλύτερη ανακούφιση.

  • Η δερματίτιδα των βλεφάρων είναι μια φλεγμονή του δέρματος των βλεφάρων. Συνήθως είναι αλλεργική (δερματίτιδα εξ επαφής) ή σε συνδυασμό με έκζεμα. Δερματίτιδα βλεφάρωνΗ δερματίτιδα μπορεί να εμφανίζεται με τη μορφή οιδήματος ή απλής ερυθρότητας του δέρματος και, ανάλογα με την βαρύτητα της κατάστασης, να συνοδεύεται από φουσκάλες, κρούστα και απολέπιση και συχνά φαγούρα. Είναι κυρίως αποτέλεσμα αλλεργιών, αλλά μπορεί να οφείλεται σε εσωτερικά αίτια ή να επηρεάζεται από εξωγενείς παράγοντες. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ξηρό δέρμα και οίδημα στα βλέφαρα.
    Αντιμετώπιση. Η θεραπεία συνίσταται στη σωστή υγιεινή των βλεφάρων και την αποφυγή των αλλεργιογόνων που προκαλούν το πρόβλημα. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις ειδικές αλοιφές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν με σύσταση του γιατρού και υπό ιατρική επίβλεψη.
  • Είναι συχνά και ποικίλλουν. Οι οξείες λοιμώδεις βλάβες έχουν τα τυπικά χαρακτηριστικά της λοίμωξης: πόνο, οίδημα, φλεγμονή και πυώδεις εκκρίσεις. Το άσηπτο χαλάζιο είναι επίσης πολύ συχνό. Η διαφορική διάγνωση από οίδημα των βλεφάρων άλλης αιτιολογίας είναι συνήθως εύκολη (Πίνακας 1). Η αντιμετώπισή τους εξαρτάται από την κλινική διάγνωση και από τις απαιτήσεις του ασθενούς. Μερικές εμφανώς καλοήθεις βλάβες, όπως οι κύστεις κατακράτησης, μπορούν με ασφάλεια να αφεθούν ως έχουν, αλλά οι ασθενείς ζητούν συχνά την αφαίρεσή τους. Οι κακοήθειες, είναι όγκοι η συχνότερη μορφή των οποίων είναι το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (Εικ. 6), πρέπει να αντιμετωπίζονται επιθετικά.
  • Χαλάζιο ονοµάζουµε τον έντονο ερεθισµό που παρουσιάζεται συνήθως στο πάνω βλέφαρο, και σπανιότερα στο κάτω βλέφαρο. Το σμήγμα συσσωρεύεται μέσα στον αδένα, τον διογκώνει και δημιουργείται μια άσηπτη (χωρίς μικρόβια) και σχεδόν ανώδυνη (χωρίς πόνο) χρόνια φλεγμονή. Η απόφραξη ενός μικρού αδένα των βλεφάρων μπορεί επίσης να οδηγήσει και στον σχηματισμό ενός χρόνιου φλεγμονώδους οζιδίου. Όταν το χαλάζιο παρουσιαστεί ξαφνικά και είναι επώδυνο στην ψηλάφηση και διογκωμένο, τότε συνυπάρχει μικροβιακή μόλυνση του αδένα και πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα.

    ΧαλάζιοΑντιμετώπιση-θεραπεία. Η αντιμετώπισή του περιλαμβάνει τοπική ενίσχυση της υγιεινής των βλεφαρίδων με συχνή χρήση ειδικών καθαριστικών μέσων και τη χορήγηση αντιβιοτικών για μερικές εβδομάδες. Κάποιες φορές η διάνοιξη και παροχέτευση μπορεί να χρειαστεί να συμπληρώσουν τη θεραπεία μας.

  • kritharaki-eik3

    Η κριθή ή κριθαράκι διακρίνεται σε:

    (α) Εξωτερική κριθή: αποτελεί βακτηριακής αιτιολογίας λοίμωξη της ρίζας της βλεφαρίδας με χαρακτηριστική “κορφούλα” στο έξω τμήμα του βλεφαρικού χείλους και είναι επώδυνο. (β) Εσωτερική κριθή: οξεία βακτηριακή λοίμωξη μεϊβομιανού αδένα).

  • ΞανθελάσματαΞανθελάσματα (ή ξανθελάσματα ξανθομάτωση) είναι μια οριοθετημένη κιτρινωπή περιοχή με πλάκες λίπους που συσσωρεύεται κάτω από το δέρμα, συνήθως πάνω ή γύρω από τα πάνω βλέφαρα, προς την πλευρά της μύτης. Ως επί το πλείστον εμφανίζονται σε άτομα ηλικίας άνω των 40 ετών, ασιατικής καταγωγής ή σε άτομα που κατάγονται από την περιοχή της Μεσογείου.
    Αντιμετώπιση-θεραπεία. Τα ξανθελάσματα δεν είναι ούτε ούτε επώδυνα, ούτε επικίνδυνα, οπότε δεν χρειάζεται ν’ αφαιρεθούν, παρά μόνο για αισθητικούς λόγους. Επειδή σχεδόν στο 50% των περιπτώσεων τα ξανθελάσματα συνυπάρχουν με αυξημένα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα, θα πρέπει σ΄ αυτές τις περιπτώσεις να γίνεται πάντα έλεγχος της χοληστερίνης και των λιπιδίων γενικώτερα. Η αφαίρεσή τους μπορεί να γίνει χειρουργικά, χημικά με εφαρμογή TCA 70%, με laser CO2 ή Argon και με κρυοπηξία. Οι τεχνικές αυτές έχουν πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα, ωστόσο δεν είναι βέβαιο ότι τα δεν θα επανεμφανιστούν νέα (συχνές υποτροπές).

 

ΙΙ. ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΒΛΕΦΑΡΩΝ

Η παθολογική θέση των βλεφάρων είναι συνήθης πάθηση. Ο όρος βλεφαρόπτωση περιγράφει την πτώση του άνω βλεφάρου, που, όταν είναι σημαντική, μπορεί να επηρεάζει την όραση. Το εντρόπιο (στροφή προς τα μέσα) και το εκτρόπιο (στροφή προς τα έξω) προκαλούν δακρύρροια λόγω του ερεθισμού της επιφάνειας του οφθαλμού από τις βλεφαρίδες (εντρόπιο) ή της διαταραχής της συλλογής των δακρύων από τα δακρυϊκά σημεία (εκτρόπιο).

  • Η βλεφαρόπτωση μπορεί να είναι μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη και μπορεί να είναι ασύμμετρη. Στη φυσιολογική του θέση, το άνω βλέφαρο καλύπτει τα ανώτερα 1-2mm του κερατοειδούς. Στη βλεφαρόπτωση, το χείλος του άνω βλεφάρου βρίσκεται χαμηλότερα.

    Συγγενής ή επίκτητη, η βλεφαρόπτωση είναι, συνήθως, αποτέλεσμα ηλικιακών αλλοιώσεων, αλλά μπορεί να οφείλεται και σε παράλυση του τρίτου κρανιακού νεύρου, βαριά μυασθένεια και στο σύνδρομο Horner.
    Αντιμετώπιση. Εξαρτάται κατά πολύ από το αίτιο. Χειρουργική αποκατάσταση της συνδέσεως ανάμεσα στον ανελκτήρα και στο βλέφαρο εφαρμόζεται συχνά σε περιπτώσεις γεροντικής βλεφαρόπτωσης.

  • Εντρόπιο ονομάζεται η κατάσταση κατά την οποία κάποιο από τα βλέφαρα (συνηθέστερα το κάτω) στρέφεται προς τα μέσα. Το εντρόπιο προκαλείται συνήθως λόγω ηλικιακών αλλοιώσεων στο βλέφαρο, αλλά θα πρέπει να γίνεται έλεγχος και για ουλοποίηση του επιπεφυκότα. Το εντρόπιο οφείλεται στην αποσταθεροποίηση του βλεφάρου λόγω χαλάρωσης του τένοντα της γωνίας του ματιού. Το εντρόπιο μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη, όπως φλεγμονή ή ουλή του κερατοειδούς έλκος ή απόστημα, γι’αυτό απαιτεί άμεση αντιμετώπιση. Το πιο σύνηθες είναι το εκφυλιστικό εντρόπιο.

    Συνέπειες για τον οφθαλμό. Η στροφή του βλεφάρου προς τα μέσα έχει ως συνέπεια την τριβή των βλεφαρίδων με τον βολβό, με αποτέλεσμα αίσθημα ξένου σώματος και αντανακλαστική δακρύρροια. Η τριβή από τις βλεφαρίδες μπορεί να προκαλέσει εκδορές του κερατοειδούς με κίνδυνο ανάπτυξης λοίμωξης.
    Αντιμετώπιση. Οι περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται με απλές χειρουργικές τεχνικές, αν και η ουλοποίηση του επιπεφυκότα είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Ο βλεφαρόσπασμος μπορεί να αντιμετωπιστεί με επαναλαμβανόμενες εγχύσεις βοτουλινικής τοξίνης Α (botox).

  • Εκτρόπιο είναι η στροφή του βλεφαρικού χείλους προς τα έξω. Όπως οι γεροντικές αλλοιώσεις μπορούν να προκαλέσουν εντρόπιο, κατά τον ίδιο τρόπο μπορούν να οδηγήσουν και σε εκτρόπιο. Συνέπειες για τον οφθαλμό. Το εκτρόπιο προσβάλλει σχεδόν πάντα το κάτω βλέφαρο. Η κύρια συνέπεια είναι η δακρύρροια, αφού διαταράσσεται η φυσιολογική συλλογή των δακρύων από το δακρυϊκό σημείο. Ο εκτεθειμένος επιπεφυκότας μπορεί να παρουσιάσει φλεγμονή. Η εξέλκωση απαιτεί επείγουσα παραπομπή στον ειδικό οφθαλμίατρο.
    Αντιμετώπιση. Το γεροντικό εκτρόπιο μπορεί να διορθωθεί με ειδικές χειρουργικές τεχνικές.